سلام و راهنمایی

  به نام خداوند ستاره های بی آسمان و پرندگان بی زبان

 

 سلام دوستان امیدوارم این صحفه گسترده شده در مقابل  دیده گان شما مورد رضایت قرار گرفته باشد

و همچنین خوشحال می شوم از پشنهادات و انتقادات شما عزیزان جهت رفع عیوب وب استفاده کرده

باشم . اگر مطالب برای انتشار در وبلاگ درارید می توانید به ایمیل بنده ارسال کرده تا با نام خودتان در

وب قرار دهم .

 

                                                                                                    با تشکر مدیر وب

---

+  لیست فایل برای دانلود

 >> دانلود فایل ظریب توزیع (kd) و ظریب کوتاهی گام (kp)

 

>>   دانود رايگان فايل power point (ارئه مطالب ) ايمني در برق

 

---

رله ها و موتور

مقدمه و اصول كاررله :

در تاسيسات الکتريکي مانند شبکه انتقال انرژي ء مولدها وترانس ها وتجهيزات واسباب و ادوات ديگر برقي در اثر نقصان عايق بندي ويا ضعف استقامت الکتريکي ء ديناميکي و الکتريکي در مقابل فشارهاي ضربه اي پيش بيني نشده و همچنين در اثر ازدياد بيش از حد مجاز درجه حرارت ء خطاهايي پديد مي آيد که اغلب موجب قطع انرژي مي گردد.

اين خطاها ممکن است بصورت اتصال کوتاه ء اتصال زمين ء پارگي و قطع شدگي هادي ها و خورده شدن و شکسته شدن عايق ها و غيره ظاهر شود. قطعات يا وسايلي که چنين خطايي پيدا مي کنند بايد بلافاصله از شبکه اي که آنرا تغذيه مي کند جدا شود تا ازدياد و گسترش خطا و از کار افتادن بقيه قسمت هاي سالم شبکه جلوگيري گردد.

پس بايد شبکه طوري طرح ريزي شود که از يک پايداري و ثبات قابل قبول در حد امکان برخوردار باشد براي اين کار بايد از رله استفاده کرد ء وظيفه رله اين است که در وقع پيش آمدن خطا در محلي از شبکه برق متوجه خطا شود و آن خطا را بسنجد و دستگاه خبر را آماده کند يا در صورت لزوم خود رله عمل کندو سبب قطع مدار الکتريکي شود .

 رله وساختمان آن

رله اصولا به دستگاهي گفته مي شود که در اثر تغيير کميت الکتريکي و يا کميت فيزيکي مشخص تحريک مي شود و موجب به کار افتادن دستگاه ويا دستگاه هاي الکتريکي ديگري مي شود .

رله اي که براي حفاظت دستگاههاي برقي به کار برده مي شود رله حفاظتي ناميده مي شود ورله از نظر اتصال به شبکه به دو نوع اوليه ( پريمر) و ثانويه ( زکوندر ) تقسيم مي شود .

رله اوليه يا پريمر :

در اين نوع رله سيم پيچي تحريک شونده مستقيما در مدار قرار دارد يعني بدون ترانس جريان يا ولتاژ در مدار قرار مي گيرد .

معايب رله اوليه :

1- حجم بزرگ ( از نظر عايق بندي )

2- حساسيت کمتر

3- عدم دسترسي در حين کار (نمي توان دست زد )

4- محدوديت جريان و ولتاژ ( در ولتاژ و جريان زياد نمي توان بکار برد )

مزاياي رله اوليه :

1- ارزانتر

?- امکان تشخيص سريعتر اشکال در سيستم حفاظت

رله ثانويه يا زکوندر :

رله اي که سيم پيچ تحريک کننده آن از سيم پيچ ثانويه ترانس جريان يا ولتاژ شبکه اي که بايد حفاظت شود

نيرو مي گيرد رله زکوندر ناميده مي شود.

معايب رله ثانويه عبارتند از :

1- گرانتر 2- خرابي بيشتر

مزاياي رله ثانويه عبارتند از :

1- حجم کوچکتر 2- حساسيت بيشتر

هدف از حفاظت :

براي جلوگيري از صدمه بيشتر قسمت آسيب ديده و جلوگيري از صدمه ديدن قسمت هاي سالم

مشخصات سيستم حفاظت:  

1- سرعت عملکرد رله 2- قابليت انتخاب 3- حساسيت 4- پايداري 5- هزينه

1- سرعت عملکرد رله : فاصله زماني بين وقوع اتصال و عملکرد رله کم باشد.

2- قابليت انتخاب : فقط قسمت آسيب ديده ازمدار خارج مي شود.

3- حساسيت : بين حداکثر مقدار مجازو حداقل مقدار غير مجاز تفاوت گذاشته شود .

4- پايداري : جلوگيري از عملکرد رله در شرايط گذرا .

5- هزينه : رله اي که در هر قسمت از سيستم قرار مي دهند بايستي هزينه رله را در نظر داشته باشند.

حفاظت از خطوط 132 کيلو ولت :

انواع رله هايي که در خطوط 132 کيلو ولت بکار مي روند عبارتند از SUB1 يا رله هاي اصلي که

عبارتند ا ز :

رله ديستانس ، رله اتو رکلوزر ، رله پاور سوئينگ ، رله فيوز فيلور

و SUB2 يا رله هاي پشتيباني عبارتند از :

رله اورکارنت دايرکشنال و رله ارت فالت دايرکشنال

رله ديستانس ( رله مقاومت سنج ) :  

رله ديستانس از لحاظ کار مانند رله جريان زياد در مقابل اتصال کوتاه مي باشد و رله ديستانس بر اساس فاصله يا امپدانس عمل مي کند يعني رله ديستانس زماني عمل مي کند که امپدانس خط از مقدار تنظيم شده کمتر باشد در غير اين صورت عمل نمي کند و از لحاظي چون مقاومت مصرف کننده ها در حد تنظيم نيست از امپدانس مصرف کننده ها صرف نظر شده ودر زمان اتصال کوتاه طبق رابطه Z=U/ I امپدانس کم مي شود چون جريان زياد مي گردد و هر چقدر اين امپدانس به رله نزديکتر شود رله زودتر قطع مي کند.

در ضمن در شبکه اي که چند رله ديستانس بکار مي رود در موقع اتصالي همه رله هاي ديستانس تحريک شده ، ولي فقط رله اي قطع مي کند که به محل اتصال نزديک بوده وبقيه رله ها به حال خود بز مي گردد.

رله اتو رکلوزر :

انتقال انرژي هميشه در اثر برخورد دو سيم به هم يا سيم به زمين ، اتصالي بوجود نمي آيد بلکه عامل بيشتر اتصال ها در اثر جرقه قوس الکتريکي مي باشد . اين قوس ممکن است بين سيم و زمين در طول مقره يا بين دو سيم زده شود و جرقه معمولا به علت نا مساعد بودن هوا که شامل برف و مه و طوفان و يا در اثر ازدياد ولتاژ شبکه که شامل صاعقه يا قطع و وصل مي باشد در کليد بوجود مي آيد ، چنين جرقه هايي اغلب با قطع آني و کوتاه مدت فشار شبکه از بين رفته و خاموش مي شود. براي پايداري شبکه از يک نوع کليد در مدارهاي فشار قوي از 20 کيلو ولت به بالا و معمولا بيشتر در شبکه هاي هوايي مورد استفاده قرار مي گيرد چون اغلب اتصالي ها در شبکه هوايي رخ مي دهد .

تعريف رکلوزر :  

وسيله اي است که در زمان اتصال کوتاه يا اتصال گذرا خط را قطع ، مجددا به طور اتومات وصل کند و در مواقع اتصال دائم خط را قطع دائم مي نمايد .

اتصال گذرا شامل : 1- پرنده 2- گير کردن شاخه درخت به سيم 3- در اثر باد يا طوفان

اتصال دائم شامل : 1- پارگي سيم 2- کابل زدگي يا زخم شدن کابل 3- يخ بستن

رله پاور سوئينگ :  

برداشتن بار از شبکه باعث نوسان شديد که ناشي از تغيير بار شديد است مي گردد و زمان آن بسيار کوتاه است و خط يک امپدانس شديد بوجود مي آورد که ممکن است درداخل دايره رله حفاظتي ديستانس مي باشد و در نتيجه رله عمل نمايد براي جلوگيري از اين کار يک مدار به عنوان پاورسوئينگ بلوکينگ اضافه مي کنيم و از عملکرد بي مورد رله ديستانس جلوگيري مي نماييم .

رله فيوز فيلور  :

فيوز فيلور در خطوط 132 کيلو ولت بکار مي رود و طرز کار آن به اين صورت است که چنانچه فيوز تغذيه ولتاژ رله ديستانس که در ثانويه ترانس ولتاژ قرار دارد عمل کند ، ولي لتصالي در شبکه وجود نداشته باشد فيوز فيلور عمل نموده باعث بلاک رله دييستانس مي شود . زيرا مي دانيم رله ديستانس براساس Z=U/ I کار مي کند . سپس اگر ولتاژ قطع شود رله ديستانس به خطا عمل مي نمايد که در اين حالت فيوز فيلور از اين خطا جلوگيري مي کند با عملکرد فيوز فيلور آلارم شاخص قرمز رنگي نشان داده مي شود پس از وصل فيوز دکمه قرمز رنگ فيوز فيلور را ريست مي کنيم .

رله اور کارنت دايرکشنال :  

رله اورکارنت دايرکشنال که زمان روي آن تنظيم شده و بر طبق آن عمل مي کند و کاربرد رله جريان زياد دايرکشنال براي مواردي که اتصالي از يک طرف تغذيه مي شود به کار مي رود .

انواع رله جريان زياد عبارتند از : 1- زمان ثابت 2- زمان معکوس 3- آني

1- زمان ثابت : زمان عملکرد قابل تنظيم و به مقدار شدت ارتباط ندارد يا به عبارت ديگر رله اي است که در زمان معيني تنظيم مي شود .

2- زمان معکوس : زمان عملکرد نسبت عکس با شدت جريان دارد يا به عبارت ديگر هر چقدر شدت جريان زيادتر شود زمان قطع کمتر مي شود .

3- آني : زمان عملکرد صفر است .

رله ارت فالت دايرکشنال :

رله اي است که مستقيما از اتصال زمين تغذيه مي کند و در هنگامي که يک فاز يا دو فاز يا هر سه فاز به زمين وصل شود و جريان از آن بگذرد و به زمين برسد فورا رله آن را ديده و بوبين آن تحريک شده و فرمان قطع را صادر مي کند و شاخص آن اين عمل را نشان مي دهد.

حفاظت از باسبارها :

حفاظت اصلي باسبارها توسط رله ديفرانسيل و حفاظت فرعي يا پشتيباني آنها توسط رله هاي اورکارنت و ارت فالت مي باشد .

رله ديفرانسيل :

رله ديفرانسيل بر اساس مقايسه جريان ها ( تراز جرياني ) کار مي کند و به مقدار جريان بستگي ندارد و فقط اگر ضريب تبديل بهم بخورد رله عمل مي کند . رله ديفرانسيل براي حفاظت ترانس ، ژنراتور ، باسبار ، الکتروموتور بکار مي رود.

مواردي که باعث عملکرد نا خواسته رله ديفرانسيل مي شود :

الف : اشباع ترانس هاي جريان CT1 و CT2 در اثر عبور جريان اتصال کوتاه خارج از محدوده حفاظت باعث عملکرد رله مي شود .

ب : وجود تپچنجر در ترانس قدرت .

ج : جريان ضربه اي در حفاظت ترانس قدرت .

بنابراين رله ديفرانسيل بايد طوري ساخته شود که در موارد بالا از عملکرد آن جلوگيري شود .

الف - اشباع ترانس هاي جريان : در اثر عبور جريان زياد ناشي از اتصال کوتاه خارج از محدوده ، حفاظت ترانس هاي جريان به ناحيه اشباع مي رسد و بعلت عدم تطبيق منحني هاي مغناطيسي آنها در ناحيه اشباع و در نتيجه خطاي ترانس هاي جريان ، اختلاف جرياني بوجود مي آيد که مي تواند باعث عملکرد نا خواسته رله شود .

ب - وجود تپچنجر در ترانس هاي قدرت : در اثر تغيير مراحل تپ چنجر در ترانس هاي قدرت چون نسبت تبديل ترانس ها در زمان تعويض تپ تغيير مي کند در نتيجه در نسبت جريان اوليه و ثانويه نيز تغييري بوجود مي آورد که باعث عملکرد ناخواسته رله مي شود . براي جلوگيري از عملکرد رله ديفرانسيل بايد پايدار باشد.

ج – جريان ضربه اي : هنگام برقدار کردن ترانس ( در صورت باز بودن ثانويه ) يک جريان ضربه اي که مقدار آن به 8 تا 12 برابر جريان نامي مي رسد از سيم پيچ اوليه عبور مي کند که چون مقدار آن در سيم پيچ اوليه مي باشد و جريان ثانويه صفر است رله ديفرانسيل به علت تفاوت جريان عمل خواهد کرد در صورتي که اين جريان زياد ، پس از چند ميلي ثانيه کاهش مي يابد و به جريان بي باري مي رسد رله نبايد در اين حالت عمل نمايد براي جلوگيري از عملکرد رله بايد inrush Proof باشد .

دستگاه حفاظت و مراقبت روغن :

دستگاه هايي که جهت مراقبت روغن براي تعيين وتشخيص اتصال کوتاه در ترانس هاي روغني روغني بکار برده مي شود عبارتند از : رله بوخهلتس و رله توي بر.

رله توي بر در درجه اول براي حفاظت ترانس در مقابل اضافه بار و درجه دوم براي حفاظت در مقابل اتصال کوتاه بکار مي رود . لذا براي شناسايي اتصال در داخل ترانس بيشتر از رله بوخهلتس استفاده مي شود

رله بوخهلتس :

رله بوخهلتس رله اي است که جهت حفاظت دستگاه هايي که توسط روغن خنک مي شود بکار مي رود . اين رله در اثر توليد گاز يا هوا در داخل منبع روغني يا پايين آمدن سطح روغن از حد مجاز ويا جريان شديد بيش از حد مجاز روغن به کار مي افتد و در مرحله اول زنگ خطر را بکار مي اندازد و سطح روغن اگر بيشتر افت کرد در مرحله دوم دستگاه را قطع مي کند . در رله بوخهلتس از روغن بعنوان عايق کاري و خنک کننده استفاده مي شود .

عواملي که سبب بکار انداختن رله بوخهلتس مي شود :

1- جرقه بين هسته و قسمت هاي مختلف ترانس .

2- اتصال زمين بين حلقه هاي کلاف .

3- قطع شدن يک فاز يا سوختن آن .

4- چکه کردن روغن از تانک روغن ويا لوله هاي ارتباطي آن .

در مرحله اول که زنگ خطر بکار مي افتد و آلارم مي دهد اشکالات بوجود آمده عبارتند از :

1- نقايص عايق کاري.

2- خراب شدن عايق ورقه هاي هسته و پيچ اتصال ورق هاي هسته .

3- کامل نبودن کنتاکتها در اتصالات الکتريکي .

4- گرم شدن بيش از حد قسمتي از سيم پيچ و خراب شدن عايق ها به علت عبور جريان فوکو بيش از حد.

در مرحله دوم که دستگاه قطع خواهد شد و فرمان تريپ به ترانس داده خواهد شد اشکالات بوجود آمده عبارتند از :

1- شکستن بوشينگ ها .

2- اتصال کوتاه فاز به فاز .

3- اتصال زمين .

4- اتصال داخل سيم پيچ ها.

5- اتصال تپ ها به يکديگر .

6- پايين آمدن سطح روغن در اثر سرد شدن روغن بيش از حد و کم بودن روغن يا نشتي روغن .

رله توي بر :

اين رله نيز در حفاظت ترانس هاي روغني بکار برده مي شود در اين رله نيز از حرکت روغن و ايجاد گاز استفاده شده است . همانطور که مي دانيم ازدياد درجه حرارت باعث انبساط روغن مي شود و اين روغن ضمن گذشتن از لوله رابط بين ترانس و ظرف انبساط رزرو به يک سوپاپ سنج ( ديافراگم ) برخورد مي کند و در پشت سوپاپ فشار ايجاد مي کند که اين فشار توسط فشارسنج سنجيده مي شود که در اين فشار سنج چندين کنتاکت پيش بيني و نصب شده است به طوري که اگر ازدياد فشار به طور آهسته انجام گيرد کنتاکت خبر دهنده بسته و باعث بستن مدار سيگنال خواهد شد و درصورتي که فشار سريعا ازدياد يابد کنتاکت ديگري در فشار سنج موجب قطع فوري ترانس مي شود. در مرحله اول در اثر بار زياد ودر مرحله دوم اثر اتصا ل کوتاه ايجاد مي شود

 مختلف تحقيقات و اطلاعات مفيد در زمينه هاي ---••---------->

 

موتور هاي الکتريکي (آسنکرون-يونيورسال-قطب چاکدار ) و عيب يابي ورفع عيب موتور هاي موتور ها مهمترين اجزايي هستند که در لوازم برقي گردنده بکار مي روند.موتور ها انرژي الکتريکي را به انرژي مکانيکي تبديل مي کنند. الکتروموتور ها را مي توان به سه دسته کلي تقسيم کرد.

1- موتور هاي آسنکرون    2 - موتور هاي يونيورسال   

3 - موتور با قطب چاکدار

 

موتور هاي آسنکرون

 

که با برق متناوب کار مي کنند از دو قسمت روتور واستاتور ساخته شده اند.با روشن شدن موتور سيم پيچ هاي درون شيار هاي استاتور يک ميدان مغناطيسي دوار بوجود مي آورند که اين ميدان برروتور که قسمت گردنده موتور وداراي محور انتقال حرکت مي باشد نيز اثر گذاشته ودر آن خاصيت مغناطيسي بوجود مي آيد .

به هر حال با بوجود آمدن قطب هاي مغناطيسي هم نام وغيرهم نام عمل جذب ودفع انجام شده که باعث حرکت چرخشي روتور مي گردد.

براي راه اندازي موتور ها از حالت سکون روش هاي مختلفي بکار مي برند که مهمترين آن ها عبارتنداز:

الف- آسنکرون با راه انداز غير خازني (کلاجي ):  در اين موتور به غير از سيم پيچي هاي اصلي يک سري سيم پيچ کمکي نيز قرار دارد که ميدان مغناطيسي ديگري با فاصله زماني با ميدان مغناطيسي اصلي بوجود مي آورد.که باعث چرخش پرقدرت تر موتور مي گردد.

پس از اين که سرعت موتور به 75 درصد سرعت اسمي رسيد کلاج که تحت تاثير نيروي گريز از مرکز کار مي کند به عنوان يک کليد عمل کرده وسيم پيچ کمکي را از مدار خارج مي کند.

 ب - آسنکرون با راه انداز خازن موقت : اين موتور داراي يک خازن الکتروليتي با ظرفيت حدود 200 الي 500 ميکرو فاراد است که باسيم پيچ کمکي بطور سري بسته شده وهر دوي آنها باسيم پيچ اصلي موازي بسته مي شوند.

خازن وسيم پيچ کمکي يک اختلاف فاز ودو ميدان مغناطيسي بوجود مي آورد که باعث چرخش موتور مي گردد. در اين موتور نيز کليد گريز از مرکز سيم پيچ کمکي را از مدار خارج مي کند.

 ج - آسنکرون با راه انداز خازن موقت وخازن دايم:  يکي از خازن ها پس از راه اندازي از مدار خارج شده وخازن ديگر در حالتي که با سيم پيچ کمکي سري مي باشد در مدار باقي مي ماند.

د - آسنکرون با راه انداز خازن دايمي :در اين موتور ها که داراي قدرت کم تري نسبت به موتور هاي قبلي هستند از يک خازن که با سيم پيچ کمکي سري بسته شده است استفاده شده و کليد گريز از مرکز ندارند بنابر اين خازن به همراه سيم پيچ کمکي هميشه در مدار باقي است.

 ادامه دارد----->

ادامه مطلب

ایمنی در برق

» نکات مهم در کار با برق

• كارهاي خطير نظير تعميرات و راه اندازي تنها به افراد كار آزموده و متخصص محول گردد.
• كلية وسايل الكتريكي بايد به چراغ علامت دهنده مجهز باشد تا از خاموش يا روشن بودن آنها آگاه شويم.

• وسايل الكتريكي را به فيوزها يا قطع كننده مجهز كنيد و هر چند وقت يك بار وسايل ايمني را بازرسي نماييد.

• محل عبور خطوط برق به خصوص برق فشارقوي را حفاظ بندي كنيد. ( از جمله در محدوده پست ها و ايستگاههاي كاهش يا تقويت )

• هنگام استفاده از نردبان و جرثقيل لازم است احتياط لازم جهت عدم برخورد با مدار برق انجام گيرد.
• در صورت عمل كردن وسايل حفاظتي ، نظير فيوز يا قطع كننده ، بايد قبل از راه اندازي مجدد علت عمل كردن آن بررسي و اشكال آن برطرف شود ، در غير اينصورت از راه اندازي مجدد آن خودداري كنيد.

• در محوطة وجود گاز قابل اشتعال يا انفجار ، كلية وسايل الكتريكي و به خصوص كليدهاي برق بايد از نوع ضدجرقه انتخاب شوند.همچنين تانكرها و مخازن حاوي مواد قابل اشتعال بايد داراي اتصال زمين باشد ، به خصوص هنگام بارگيري و تخليه.

• در صورت وقوع آتش سوزي وسايل الكتريكي به هيچ وجه از آب استفاده نكنيد و تا حد امكان قبل از شروع اطفاي حريق ، ابتدا جريان برق را قطع نماييد.

• هرگز ترديد نكنيد كه آيا مداري داراي جريان برق است يا نه ، هر مداري را تا هنگامي كه برقدار نبودن آن ثابت نشده ، حامل جريان برق فرض كنيد.

• هنگام كار با وسايل الكتريكي تجهيزات حفاظتي لازم ، از قبيل دستكش لاستيكي ، زير پاي عايق ، انبرهاي حفاظتي فيوزگير ، ابزارآلات عايق و امثال آنها را مورد استفاده قرار دهيد.

• قيل از شروع به كار در روي مدارهاي الكتريكي ابتدا جريان برق را از كليد اصلي قطع كرده و اخطار لازم را روي كليد نصب كنيد. اين عمل از وصل شدن جريان برق به وسيلة شخص ديگري جلوگيري خواهد كرد.سپس انتهاي كابل يا سيم تغذيه مدار را حتي الامكان باز و حتماً به وسيلة رشته سيم هاي مجزا به شبكة زمين اتصال دهيد. قبل از بستن مجدد كليد ، اطمينان حاصل كنيد كه كسي با تجهيزات يا سيم هاي الكتريكي كار نمي كند و تمامي ابزارها و سيم هاي زمين جمع آوري شده است.

• هرگز فيوزهاي سوخته را با سيم يا فلزات ديگر به كار نيندازيد و حتماً آنها را تعويض كنيد.

• هميشه از تأثيرات خازني ترانسفورماتور ها و ساير دستگاه هاي فشار قوي احتراز نماييد و قبل از شروع به كار ، آنها را قطع و سپس تخليه كنيد.

• هرگز چشم هاي خود را در معرض قوس الكتريكي قرار ندهيد. در قوس هاي الكتريكي اشعة ماورابنفش با طول موجهايي وجود دارد كه نگاه كردن به آنها حتي براي مدت بسيار كوتاهي براي سلامت چشم مخاطره انگيز است.

• هرگز كليد را آرام و با ترديد وصل نكنيد ، بكوشيد هميشه آن را سريع و با اطمينان ببنديد.

روبات

معرفی حسگرها و انواع آنها

   حسگر: حسگر یک وسیله الکتریکی است که تغییرات فیزیکی یا شیمیایی را اندازه‌‌گیری می‌کند و آنرا به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌نماید.

حسگرها معمولاً در طبقه اول مدارات کنترلی قرار می‌گیرند. 

  انواع حسگرها :

 فاصله ، رنگ ، نور ، صدا ، حرکت و لرزش ، دما ، دود و...

 مزایای سیگنالهای الکتریکی:

 سهولت تقویت کمیتهای الکتریکی

پردازش راحت تر و ارزان تر

انتقال آسان

قابلیت ذخیره و نمایش

دقت بالا

سرعت بالا

و... 

 حسگرهای مورد استفاده در رباتیک :

 حسگرهای تماسی (Contact)

حسگرهای هم جواری (Proximity)

حسگرهای دوربرد (Far away) 

حسگرهای تماسی:

 آشکارسازی تماس دو جسم

اندازه‌گیری نیروها و گشتاورهایی که حین حرکت ربات بین اجزای مختلف آن ایجاد می‌شود

   حسگرهای هم‌جواری :

 آشکارسازی اشیا نزدیک به ربات

القایی

اثرهال

خازنی

آلتراسونیک

نوری

 حسگرهای دوربرد :

 

فاصله سنج (لیزر و آلتراسونیک)

بینایی (دوربینCCD)

 حسگر نوری (گیرنده-فرستنده) :

 از یک دیود نورانی (فرستنده) و یک ترانزیستور نوری (گیرنده) تشکیل شده است

 خروجی حسگر نوری :

 سطح سفید= صفر ولت

سطح سیاه= پنج ولت

 

الکترونیک

 

آي سي ها (IC)

مدارهاي مجتمع يا آي سي ها :

در طول سال هاي اخير قطعه اي بنام IC در بازار الكترونيك ارائه شد اين قطعه به نام IC يا Intege Vated Circuit معروف است .

مهم ترين خاصيت آي سي ها اندازه هاي كوچك آن هاست ، بطوريكه اگر بخواهيم مداري را با استفاده از قطعات مجزا بسازيم تا كاري مطابق با يك IC انجام دهد تفاوت اندازه به صدها يا هزاران برابر مي رسد . IC ها از جمله قطعاتي هستند كه نمي توان آن ها را تعمير كرد و اگر فقط يكي از هزاران اجزاي دروني آن ها از كار بيافتد بايد كل IC را تعويض نمود . آي سي ها به روش هاي مختلف ساخته مي شوند ، تنها عامل مشخص كننده اي كه هر IC چه عملكردي دارد شماره ي قطعه است كه بر روي آن بصورت مجموعه اي از اعداد و حروف چاپ شده است .

تكنولوژي هاي متعدد ساخت IC ها :

الف – تكنولوژي RDL

ب- تكنولوژي RTL

ج – تكنولوژي DTL

د- تكنولوژي TTL

ر- تكنولوژي MOS

ز- تكنولوژي CMOS

و ...

مهم ترين تكنولوژي ها براي ساخت آي سي ها تكنولوژي TTL , CMOS است .

انواع آي سي ها:

1- آي سي هاي آنالوگ – كه با سيگنال هاي پيوسته عمل مي كند .

2- آي سي هاي منطقي يا ديجيتال – كه با سيگنال هاي منطقي كار مي كنند ، اين سيگنال ها داراي دو حالت پايين و بالا هستند .

آي سي هاي آنالوگ در مدارات مقايسه كننده ، مبدل هاي ولتاژ به جريان ، چند برابر كننده ها ، فيلتر ها و ... بكار مي روند . اما آي سي هاي ديجيتال در مدارات محاسبات رياضي ، در حافظه ها و شمارش گرها بكار مي رود .

میکروكنترلر:

تراشه ای است که کل سیستم یک کامپیوتر اعم از RAM ,CPU,I/O,مبدلهای آنالوگ به دیجیتالA/D ,ROM دارا می باشد. این تراشه ها با توجه به قیمت کم حجم کوچک و توانایی های باور نکردنی شان اغلب در مدار های پیشرفته الکتونیکی که نیاز به پردازش یا کنترل می باشد به کار می رود. توانایی های زیاد این تراشه باعث شده که در اغلب وسایلی که در کارهای روزمره بکار میروند استفاده شوند.موارد استفاده این تراشه ها در کنترل تلویزیونها ،کنترل دور موتور ماشین لباس شویی و کنترل دمای یخچالهای جدید و قفل الکترونیکی اتومبیلها جدید و...استفاده می شود.

این تراشه ها توانایی ذخیره اطلاعات و اجرای آن در زمان معین را دارند. برای برنامه نویسی میکروکنترلر، شخص برنامه ای بوسیله کامپیوترPC می نویسد و پس از عمل کامپایل کردن ، برنامه کامپایل شده توسط یک برد الکترونیکی که Programmer خوانده می شود به داخل میکرو کنترلر منتقل می شود.این برد اغلب به پورت موازی کامپیوتر وصل می شود.

برنامه هایی که معمولا برای نوشتن و کامپایل برنامه های میکروکنترلر استفاده می شود برنامه های به زبان BASIC یاC می باشند.

انواع میکروکنترلرهایی که امروزه استفاده می شوند PIC (Micro Chip) ، AVR ، 8051 است .در این بین میکروهای PIC ، AVR قدرت پردازش بالا تر سرعت بیشتر و حافظه های بالاتری هستند.ولی میکروکنترلر 8051 که اغلب در دانشکاهها تدریس می شود کمی ضعیف تر از دو نوع مذکور است اما منابع مطالعاتی بیشتری دارد و اغلب دانشجویان از این نوع میکروکنترلر استفاده می کنند

در اغلب دستگاه هاي الكترونيكي مثل راديو ، TV براي تأمين ولتاژ DC از مداري به نام منبع تغذيه استفاده مي شود ، كه برق شهر را به برق DC تبديل مي كند .

معمولا ولتاژ DC بدست آمده ، مقداري ريپل دارد ، همچنين ولتاژ خروجي در اثر تغييرات ولتاژ ورودي ( برق شهر ) و يا تغييرات جريان باز ( مصرف كننده ) تغيير مي كند ، به همين دليل به اين ولتاژ DC بدست آمده ولتاژ رگوله مي گويند . در يك منبع ايده آل ولتاژ خروجي بايد مستقل از تغييرات ولتاژ ورودي و يا تغييرات جريان بار باشد ، به همين دليل از مدارات رگولاتور ولتاژ براي تثبيت ولتاژ خروجي استفاده مي كنند .

انواع رگولاتور ولتاژ:

الف – رگولاتور ساده

ب- رگولاتور ولتاژ موازي

ج- رگولاتور ولتاژ سري

نوسان ساز ها ( اسيلاتورها)

نوسان ساز مداري است كه بدون اعمال سيگنال متناوب به ورودي آن و با استفاده از يك ولتاژ DC بتواند يكي از موج هاي متناوب AC مثل سينوسي ، مربعي ، دندان اره اي و مثلثي را بسازد . مدارات نوسان ساز در دستگاه هاي سيگنال ژنراتور ، مدارات راديو و تلويزيون و فرستنده ها كاربرد دارند .

انواع نوسان ساز هاي سينوسي:

1- نوسان ساز هارتلي

2- نوسان ساز آرمسترانگ

3- نوسان ساز كولپيتس

انواع نوسان سازهاي غير سينوسي :

1- مولتي ويبراتور بي ثبات يا آستابل

2- مولتي ويبراتور مونوآستابل ( 1 حالته )

3- مولتي ويبراتور باي آستابل ( دو حالته )

مدار کنترل کننده خطی با استفاده از دیود زنر

برای کنترل سرعت یک موتور، میزان روشنایی یک لامپ رشته ای یا توان اعمال شده به بار می توان از یک مدار کنترل کننده خطی استفاده نمود که چنین مداری چیزی جز یک منبع تغذیه متغیر یا منبع ولتاژ متغیر نمی باشد. ساختارهای زیادی برای پیاده سازی منابع تغذیه متغیر با استفاده از عناصر گسترده یا مدارات مجتمع وجود دارند. چنین ساختارهایی می توانند در کاربردهای کنترل توان نظیر پروژه های روبوتیک و مکاترونیک برای طراح مفید واقع شوند.

منبع تغذیه متغیر نشان داده شده در شکل یک ساختار مرسوم با استفاده از یک دیود زنر به عنوان مرجع ولتاژ می باشد. این بلوک را می توان در کاربردهایی نظیر یک منبع تغذیه آزمایشگاهی برای تست مدارات و دستگاههایی که به جریانهای حداکثر 1A نیاز دارند، مورد استفاده قرار داد. همان گونه که در نقشه دوم نشان داده شده است، با اضافه کردن یک طبقه یکسوساز و یک ترانسفورمر این مدار به یک منبع تغذیه کامل تبدیل می شود

 

ادامه مطلب